Türkiye’de tek parti iktidarının sona ermesinin ardından yetmişli yıllara kadar birçok parti kurulmuştur. Kurulan bu partilerin her biri farklı ideolojileri benimseyerek halkın her alanına nüfuz etmeyi başarmışlardır. Kurulan bu partilerden birisi olan Türkiye İşçi Partisi (TİP) de kuruluşundan kapanışına kadar döneme damgasını vurmuştur. Gerek kurucuları gerekse savunduğu ideoloji sayesinde işçi kesiminin siyasi arenada mücadelesini temsilen belirli bir müddet ayakta kalabilmiştir. Bu parti sol ideolojiyi benimsemiş tek parti değildir. TİP’ten önce de sol cenahta birtakım partiler oluşmuştur. Kurulduğu yıl olan 1961 yılı siyasi arenada hareketlilik taşımaktadır. Darbenin arkasından ilan edilen anayasa ile birlikte bazı haklar da özgürleştirilmiştir. İşçi haklarında, sendika ve dernek gibi kuruluşların meydana çıkmasında herhangi bir kısıtlama getirilmemiştir. Bunun aksine iktidar bu alanlarda özgürlükçü politikalar uygulamıştır.

Türkiye İşçi Partisi’nin kurucularının çoğunluğunun sendikacı kimliğe sahip olması işçi ve köylü kesime hitap etmede kolaylık sağlamıştır. Parti kurulduktan sonraki yıllar içerisinde birçok toplantı ve kongre düzenlemiştir. Parti başkanlığına bazı yıllarda farklı isimler gelirken parti içi muhalefet de kaçınılmaz olmuştur. Nitekim bu gibi gelişmeler sonucunda parti içinde gruplaşmalar meydana gelmiştir. Bu gruplaşmalardan birisi de Emek Grubu adını verdikleri gruptur. Bu grubun başında Behice Boran yer almıştır. Behice Boran partinin içerisinde uzun süre mücadele vererek siyasi arenada kendisine yer edinmiştir.

Bu çalışmada 1960’lı yıllardaki sol akımlar ve Türkiye İşçi Partisi’nin kuruluş, oluşum, yükselme ve yıkım olarak adlandırabileceğimiz evreleri anlatılacaktır. Ayrıca, partiye ömrünün önemli bir kısmını adamış akademisyen, anne ve siyasetçi Behice Boran’ın hayatı ve parti ile ilişkisi değerlendirilecektir. Çalışmanın amacı partileşme sürecinde olan Türkiye’de sol cenahta yer alan Türkiye İşçi Partisi’ni ve bu partinin kuruluşundan beri mücadele eden Behice Boran’ı görünür kılmaktır.

Zeynep Ezgi Kaya

Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Tarih Bölümü yüksek lisans mezunu.

Zeynep Ezgi Kaya tarafından hazırlanan raporun tamamına aşağıdan ulaşabilirsiniz.